Φορμαλισμός

(F)art

– Τι είμαι με μία λέξη? 

Ζωντανός και Περίεργος.

– Μ’ αυτές είναι τρεις!

– Ναι, έχεις δίκιο. Πάμε ξανά…

– Τι είμαι με μία λέξη?

– Κόπανος…

Επόμενο

Advertisements

Μεγάλοι Έλληνες, μικροί νεοέλληνες

Laocoon

Όπως ξεφύλλιζα τις προάλλες τις λοιπές ελληνικές σελίδες του διαδικτύου με το συνήθη απώτερο σκοπό μου να είμαι (το κατά δύναμιν) up to date στα ελληνικά τεκταινόμενα, πέφτει το μάτι μου σε μία ανάρτηση του ιστολογίου του e-radio, με τίτλο: “Η ώρα του μεγαλύτερου Έλληνα έφτασε!”. Εδώ είμαστε, σκέφτομαι! Ένα θέμα με τέτοιο τίτλο δεν υπάρχει περίπτωση να με αφήσει απογοητευμένο! Έτσι, χωρίς δεύτερη σκέψη προχώρησα στον σχετικό σύνδεσμο για να διαβάσω περισσότερα…

Γρήγορα διαπίστωσα ότι επρόκειτο για μία τηλεοπτική ψηφοφορία που διοργάνωνε ο ΣΚΑΪ για να αναδειχθεί – λέει – ο μεγαλύτερος Έλληνας όλων των εποχών, σύμφωνα με τη γνώμη του τηλεοπτικού κοινού. Bingo! Κοινή γνώμη, υποκειμενική ψηφοφορία, καλύτερος Έλληνας. Τρεις άκυρες φράσεις μέσα σε μία πρόταση! Η κοινή γνώμη που εν γένει δεν ξέρει που πάνε τα τέσσερα, θα συμμετάσχει σε υποκειμενική ψηφορία για την ανάδειξη του ‘καλύτερου’ Έλληνα. Αυτά είναι! Έχω εκστασιαστεί… Κάτι τέτοια σκηνικά τα γουστάρω πολύ, μιας και συνήθως οδηγούνε με μαθηματική ακρίβεια σε τρανές αποδείξεις της παρακμής της πάλαι ποτέ ένδοξης Ελλάδας. Μίας παρακμής, η οποία χρονολογείται τουλάχιστον από τον τέταρτο αιώνα μετά Χριστόν, όταν και η μιασματική Χριστιανική θρησκεία έγινε ο επίσημος δήμιος του Ελληνισμού. Χωρίς όμως άλλες φαμφάρες, ας περάσουμε στα τεκμήρια:

Τεκμήριο πρώτο: Οι 10 υποψήφιοι. (Τους αναγράφω σε τυχαία σειρά)

  • Πλάτωνας
  • Καποδίστριας (!)
  • Σωκράτης
  • Καραμάνλής (Χαχαχαχαχα!)
  • Κολοκοτρώνης (!)
  • Βενιζέλος (!!)
  • Αριστοτέλης
  • Περικλής
  • Μέγας Αλέξανδρος
  • Παπανικολάου (!)

Τι να πρωτοπεί κανείς? Ο τυπικός Ελλαδίτης που δεν έχει ήδη πέσει στο πάτωμα από τα γέλια είναι τουλάχιστον ο νεοέλληνας του Πανούση για να μην πω τίποτα χειρότερο. Καταστάσεις για πολλά γέλια! Μόνο για γέλια όμως… Όχι για κλάμματα. Όπως δεν κλαίς για τον παππού σου που τον έχεις χάσει εδώ και μια δεκαετία, έτσι δεν κλαις και για την πατρίδα που την έχεις χάσει εδώ και μίαμιση χιλιετία…

Κανονικά δεν θα ‘πρεπε να ρωτήσω τα αυτονόητα, αλλά δεν κρατιέμαι: Πώς γίνεται να βάζεις στην ίδια κατηγορία 5 από τους μεγαλύτερους άνδρες της ανθρωπότητας που τους προσκυνά το σύμπαν εδώ και 2500 χρόνια, μαζί με: 3 συγκυριακούς ηγέτες, έναν σημαντικό – αλλά τίποτε παραπάνω – επιστήμονα και τον Καραμανλή? Και μετά μου λέτε ότι το μπάφο μου θολώνει τη σκέψη… Είδα και σας που είστε ‘καθαροί’…

Τεκμήριο δεύτερο: Τα κριτήρια επιλογής.

  • Ευφυΐα
  • Κληρονομιά
  • Ηγεσία
  • Ανδρεία
  • Ευσπλαχνία

Ωραία δεν φαίνονται? Αν όμως κάποιος κοιτάξει την παραπάνω λίστά από πιο κοντά, βλέπει ότι η επιλογή έχει γίνει περίπου ως εξής: Ποιοι είναι οι πιο γνωστοί αρχαίοι Έλληνες? Η κλασική τριάδα των φιλοσόφων: δηλαδή Πλάτωνας, Σωκράτης και Αριστοτέλης. Κι αυτό, γιατί ο Θαλής, ο Πυθαγόρας, ο Όμηρος, ο Ζήνων, ο Ηράκλειτος, ο Δημόκριτος, ο Παρμενίδης, ο Διογένης κι ο Επίκουρος μαζεύανε μούσμουλα εκείνη την εποχή. (Άλλωστε, πολλούς από αυτούς ούτε που τους έχουμε ακουστά. Τα “αμερικανάκια” τους γνωρίζουν καλύτερα από εμάς!).

Συνεχίζουμε… Ποιος είναι ο μεγαλύτερος γνωστός οπλαρχηγός της Αρχαιότητας? Μα ο Μέγας Αλέξανδρος φυσικά! Αλλά και να μην είναι, τι μας νοιάζει? Έχει αυτό το ‘Μέγας’ μπροστά, οπότε δεν μπορεί να λείπει από τη λίστα. Αλλιώς θα μας πάρουνε με τις ντομάτες ακόμη κι οι ηλίθιοι που μας ψηφίζουνε. Εναλλακτικά, ο Θεμιστοκλής κι ο Αγησίλαος ακούγονται πολύ gay για τηλεόραση, ενώ ο Λεωνίδας παραπέμπει σε six-packs και στο ιστορικότατο “Tonight we dine in hell!”.

Τέλος, ψάχνουμε έναν γνωστό άνδρα με βαρύγδουπο όνομα. Καμία ιδέα? Μα ο Περικλής φυσικά! Ακόμη και η τελευταία θείτσα που λύνει σταυρόλεξα έχει ακούσει για τον χρυσούν αιώνα του Περικλέως, βεβαίως βεβαίως. Κάτι άλλα ονόματα όπως Δημοσθένης, Αριστείδης, Αρχιμήδης (!), Πύρρος, Υπατία, Μιλτιάδης, Λύσανδρος, Αριστοφάνης, Ευριπίδης, Φειδίας, Ευκλείδης. Ιπποκράτης, είναι κατάλληλα μόνο για φανταχτερά βαφτιστικά! Προσοχή! Ειδικά αυτόν τον τελευταίο (Ιπποκράτη) πρέπει να τον αποφύγουμε πάσει θυσία γιατί αλλιώς πώς θα βάλουμε το celebrity Παπανικολάου στη λίστα? Κι όχι τίποτε άλλο, τι θα ψηφίσουν κι εκείνες οι κυρίες που μπορεί να μην ξέρουν ιστορία, αλλά κάνουν συστηματικά τέστ-παπ και θυμούνται με νοσταλγία τα παλιά δεκαχίλιαρα? Go Παπ!

Πάντως, πέρα από την πλάκα, ο συγκεκριμένος επιστημονας σίγουρα θα άξιζε να καταλάβει την έκτη θέση στην παρούσα λίστα, αν και σ’ αυτό το βεληνεκές, υπάρχουν αρκετές σύγχρονες προσωπικότητες όπως Καραθεοδωρής, Ελύτης (και – σύμφωνα με τους διοργανωτές – η Βουγιουκλάκη  η οποία κατέλαβε την αξιοζήλευτη θέση 88 παρακαλώ!) που απουσιάζουν. Φυσικά, κάθε τέτοια προσπάθεια σύγκρισης είναι το λιγότερο γελοία και παραμπέπει σε διαξιφισμούς του στύλ: “Εγώ τον έχω πιο μακρύ, το γάτο μου το Θοδωρή…”

Για τους υπόλοιπους 3 σύγχρονους (και τον άσχετο), δεν έχω να πω τίποτα, πέρα από το γεγονός ότι όλοι τους διακρίθηκαν σε περιόδους κρίσης. Και σε αντίθεση με αυτό που πιστεύουν οι περισσότεροι, αυτό κάθε άλλο παρά μεγαλείο υποδεικνύει. Οι πραγματικά μεγάλοι άνδρες εμφανίζονται κυρίως σε γαλήνιους καιρούς όπου το ισχυρό τους πνεύμα κατακτά αβίαστα τον φυσικό τους περίγυρο. Αντιθέτως, οι τρικυμιώδεις εποχές διψούν για ήρωες, τους οποίους είναι ικανές στην ανάγκη να δημιουργήσουν ακόμη και από το μηδέν. Κι επειδή νοιώθω ότι με χάνετε, θα το πω απλά με παράδειγμα:

Η ελληνική επανάσταση ήταν θέμα χρόνου. Αν δεν υπήρχε ο Κολοκοτρώνης θα υπήρχε κάποιος άλλος. Το ίδιο με τα μεταπολεμικά σχέδια του Καποδίστρια ή το ρόλο του Βενιζέλου στον πρώτο παγκόσμιο. Πάντα θα υπήρχε κάποιος άλλος γιατί υπήρχε ανάγκη! Αντιθέτως, το φιλόδοξο σχέδιο του Αλέξανδρου ήταν θέμα προσωπικότητας. Αν δεν ύπήρχε αυτός, δεν θα υπήρχε κανείς άλλος να το πραγματοποιήσει! Μάρτυρας αυτού? Η μετά Αλέξανδρον εποχή, κατά την οποία η Αλεξανδρινή αυτοκρατορία συνετρίβει σαν χάρτινος πύργος, αφήνωντας πίσω μόνο τα ίχνη των ισχυρών πολιτισμικών επιδράσεων που όφειλαν φυσικά την ύπαρξη τους στον μεγαλειώδη αυτό άντρα! (Μ’ αυτά και μ’ αυτά έπεσα στην παγίδα της σύγκρισης. Αν και στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν το λές και σύγκριση ακριβώς. Είναι σαν να ‘συγκρίνεις’ τον Pavarotti με τον Φλωρινώτη…)

Τεκμήριο τρίτο: H τελική κατάταξη

  1. Μέγας Αλέξανδρος (πάλι καλά!)
  2. Παπανικολάου (aka Το νινί σέρνει καράβι)
  3. Κολοκοτρώνης (Είδες για να τον τρώμε στη μάπα στο σχολείο?)
  4. Καραμανλής (Η απόεξέλιξη του ανθρώπινου είδους)
  5. Σωκράτης
  6. Αριστοτέλης
  7. Βενιζέλος
  8. Καποδίστριας (Σχέδιο καποδίστριας?)
  9. Πλάτωνας (29 τηλεθεατές δελτίων συνιστούν Βέρα Λάμπρου)
  10. Περικλής (aka Το χρυσό βατόμουρο του Περικλή)

Προσωπικά, η τελική κατάταξη δεν μου προξενεί καμία απορία. Οι κυρίες φανατικά Παπ. και οι κύριοι Μ. Αλέξανδρο με τσαμπουκά! Γιατί η Μακεδονία είναι ελληνική (τρομάρα μας), γιατί το “Μέγας” είναι trendy και γιάτί μπορεί να στήνουμε οπίσθιον γενικώς και αορίστως, αλλά τον τραμπουκισμό δεν τον εγκαταλείπουμε με καμία mama-jesus! Γαβγίζει το κανίς κι ας μη τ’ ακούει κανείς…

Κολοκοτρώνης, γιατί χωρίς αυτόν, τα εκατομμύρια αγανακτισμένων ελλήνων θα αερίζονταν μέντες μπροστά στον εχθρό. Καραμανλής, γιατί ξέρουμε ιστορία μέχρι το 1970. Σωκράτης και Αριστοτέλης, γιατί δεν ξέρουμε τι άλλο να ψηφίσουμε. Βενιζέλος και Καποδίστριας, γιατί δεν μαθαίνουμε πολλά γι’ αυτούς στο σχολείο. Πλάτωνας γιατί όλοι έχουμε ακούσει τις φήμες ότι αντέγραψε τις ιδέες του Σωκράτη. (Βασικά είναι το μόνο που έχουμε ακούσει οπότε “σταύρωσον τον αντιγραφέα!”.) Και τέλος Περικλής, γιατί δεν έχουμε καμία απολύτως ιδέα γιατί ο χρυσός πέμπτος αιώνας είναι του Περικλή και ξενερώνουμε αφάνταστα… Άλλωστε, εμείς μόνο τον Περικλή Παναγόπουλο ξέρουμε!